Truy cập nội dung luôn
Cổng thông tin điện tử

Ủy ban quản lý vốn nhà nước
Tại doanh nghiệp

Thứ sáu, Ngày 08/09/2017

Chia sẻ kinh nghiệm thu hút nhà đầu tư nước ngoài vào cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước

15/04/2021

CMSC Ngày 15/4, tại Hà Nội, Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp đã tổ chức Hội thảo "Tình hình thực tế, những khó khăn vướng mắc trong việc thu hút nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần tại doanh nghiệp nhà nước trong quá trình cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp".

Tham dự Hội thảo đại diện Ban Kinh tế Trung ương, Ủy ban Kinh tế Quốc hội; các Bộ: Tài chính, Kế hoạch và Đầu tư, Tư pháp; Ban Chỉ đạo Đổi mới và Phát triển doanh nghiệp. Về phía Ủy ban, có sự tham gia của đại diện lãnh đạo các Vụ chức năng và các Tập đoàn, Tổng công ty trực thuộc.

Khuyến khích khu vực đầu tư nước ngoài mua phần vốn tại doanh nghiệp nhà nước

Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Phạm Tuấn Anh – Vụ trưởng Vụ Tổng hợp (Ủy ban) cho biết: Nghị quyết số 58/NQ-CP ngày 27/4/2020 của Chính phủ ban hành ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 50-NQ/TW ngày 20/8/2019 của Bộ Chính trị giao Ủy ban chủ trì xây dựng “Đề án khuyến khích khu vực đầu tư nước ngoài mua phần vốn tại doanh nghiệp nhà nước do Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp là đại diện chủ sở hữu để góp phần cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước theo hướng nâng cao hiệu quả trên nền tảng công nghệ hiện đại, năng lực đổi mới sáng tạo, quản trị theo chuẩn mực quốc tế, hình thành đội ngũ quản lý chuyên nghiệp, có trình độ cao”.

Về thực tiễn, trong thời gian qua, nhiều Tập đoàn, Tổng công ty cũng như các doanh nghiệp đã hoàn thành việc cổ phần hóa, thoái vốn như Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOil), Tổng công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam (PVPower), Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR), Tông công ty Phát điện 3 (EVN GENCO3)…

Theo ông Phạm Tuấn Anh, trong quá trình thực hiện cổ phần hóa thoái vốn nhà nước, nhiều doanh nghiệp đã nhận được sự quan tâm của nhiều nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, kết quả thu hút các nhà đầu tư nước ngoài rất khác nhau. Có doanh nghiệp thành công, cũng có những doanh nghiệp chưa thành công. Trong các đơn vị thu hút thành công, cũng có trường hợp tận dụng tốt được các lợi thế về kinh nghiệm quản trị, công nghệ và năng lực tài chính của nhà đầu tư nước ngoài trong quá trình xây dựng thương hiệu, phát triển thị trường mang lại hiệu quả cho nhà nước, doanh nghiệp, cũng có doanh nghiệp chưa tận dụng được các lợi thế này.

Để làm rõ các yếu tố thuận lợi, vướng mắc, khó khăn, bài học kinh nghiệm nguyên nhân thành công, thất bại trong việc thu hút các nhà đầu tư nước ngoài tham gia mua cổ phần tại các doanh nghiệp nhà nước (cả về cơ chế, chính sách, cả về cách thức tổ chức thực hiện) cũng như các định hướng, giải pháp trong thời gian tới, Ủy ban đề nghị các doanh nghiệp các trao đổi về “tình hình thực tế, những khó khăn, vướng mắc trong việc thu hút nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần tại doanh nghiệp nhà nước trong quá trình cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp”.

Kinh nghiệm thực tế thu hút nhà đầu tư nước ngoài

Phát biểu tại Hội thảo, ông Lê Song Lai – Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) cho biết: Sau 15 năm thành lập, Tổng công ty đã thoái vốn thành công tại 1017 doanh nghiệp và có sự tham gia nhất định của các nhà đầu tư nước ngoài. Với sự tham gia của các nhà đầu tư nước ngoài, việc thoái vốn nhà nước tại nhiều doanh nghiệp đã đạt được hiệu quả tốt lớn như Vinamilk hay Công ty cổ phần nhựa Bình Minh. Các nhà đầu tư nước ngoài thường quan tâm các doanh nghiệp nhà nước nắm cổ phần chi phối trên 50%, có ngành nghề, lĩnh vực thuộc đối tượng quan tâm, phù hợp với chiến lược đầu tư và có thông tin công bố bằng tiếng Anh.

Bên cạnh đó, theo ông Lai, qua quá trình thoái vốn tại các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, SCIC nhận thấy, sau khi các nhà đầu tư nước ngoài tham gia mua cổ phần, kết quả hoạt động của các doanh nghiệp thường có nhiều chuyển biến tích cực trên nhiều phương diện như quản trị doanh nghiệp, hiệu quả tài chính…

Đối với quá trình thoái vốn tại các doanh nghiệp có nguồn đầu tư nước ngoài, ông Lê Song Lai lưu ý một số vấn đề gồm việc cần xác định cụ thể tỷ lệ sở hữu tối đa của nhà đầu tư nước ngoài tại doanh nghiệp khi dự tính thoái vốn, ví dụ các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bảo hiểm.

Về phương thức thoái vốn, ông Lê Song Lai cho rằng, trình tự ba bước đấu giá, chào giá cạnh tranh và thỏa thuận chỉ còn phù hợp với thông lệ tại Việt Nam, không theo quy trình quốc tế gồm có bước rà soát đặc biệt. Mặt khác, lãnh đạo SCIC cũng cho rằng quá trình thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp ngoài vấn đề tối ưu hóa nguồn vốn nhà nước cần cân đối với việc đảm bảo tìm kiếm đối tác chiến lược cho doanh nghiệp.

Tham gia tham luận tại Hội thảo, ông Phạm Quyên – Phó Trưởng ban Kinh tế Kế hoạch Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) (thuộc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam - PVN) cho biết: Theo phương án cổ phần hóa đã được Chính phủ phê duyệt, sau khi IPO đầu năm 2018, bán ra gần 8% vốn nhà nước, BSR tiếp tục chào bán 49% cổ phần cho nhà đầu tư chiến lược để sau cổ phần hóa, Nhà nước nắm giữ khoảng 43% cổ phần tại đây. Tuy nhiên, do quá thời hạn bán cổ phần cho cổ đông chiến lược (theo quy định là sau 3 tháng IPO phải tiến hành việc này) cộng thêm nguyên nhân diễn biến thị trường từ sau khi IPO có nhiều thay đổi nên việc tìm kiếm đối tác chiến lược trở nên khó khăn, cho dù trước đó BSR đã được một số nhà đầu tư trong và ngoài nước tìm hiểu.

Đại diện BSR chỉ ra những vướng mắc trong công tác thu hút nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần tại doanh nghiệp liên quan tới quy định về thời hạn bán cổ phần cho cổ động chiến lược chưa hợp lý, chính sách ưu đãi cho nhà đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực lọc hóa dầu hiện không còn hấp dẫn. Đồng thời, ông Phạm Quyên cũng đã đưa ra những giải pháp mà doanh nghiệp đang áp dụng như chủ động tìm kiếm, nỗ lực tối ưu hóa chi phí, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh để thu hút nhà đầu tư chiến lược, cũng như bám sát chỉ đạo của PVN trong công tác thoái vốn nhà nước.

Ông Nguyễn Duy Giang – Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam (PVPower) (thuộc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam - PVN) cho biết, PVPower là một trong số ít những doanh nghiệp năng lượng tại Việt Nam thực hiện thành công công tác cổ phần hóa vào năm 2018 khi được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Chia sẻ quan điểm với đại diện của SCIC, ông Nguyễn Duy Giang cho rằng, việc cổ phần hóa của các doanh nghiệp nhà nước trong thời gian qua đã có nhiều văn bản chỉnh sửa tích cực hơn, tuy nhiên, vẫn chưa hoàn toàn tận dụng được năng lực quản trị, năng lực vốn, năng lực kỹ thuật của các nhà đầu tư nước ngoài.

Lãnh đạo PVPower chia sẻ, ở thời điểm diễn ra cổ phần hóa, doanh nghiệp đã tích cực làm tổ chức những buổi roadshow trong và ngoài nước, cung cấp thông tin cũng như mời gọi những nhà đầu tư chiến lược. Tuy nhiên, cũng giống như quan điểm của đại diện BSR, những giao dịch có giá trị rất lớn với thời hạn 3 tháng bán cổ phần cho cổ đông chiến lược là tương đối ngắn. Ở thời điểm đó, tuy không tìm kiếm được nhà đầu tư nước ngoài nhưng 60% cổ phần bán ra ở đợt IPO đều thuộc các cổ đông nước ngoài (tương đương 12% giá trị chào bán của PVPower). Đây có thể coi là một thành công.

Ông Nguyễn Duy Giang cũng đề xuất một số giải pháp như chủ động tổ chức xếp hạng tín dụng doanh nghiệp, tạo tính minh bạch; chuyển đổi báo cáo tài chính theo tiêu chuẩn quốc tế; thành lập doanh nghiệp cổ phần từ đầu, để cùng các đối tác nước ngoài chia sẻ cơ hội, thách thức và kỹ năng quản trị.  

Tại Hội thảo, ông Nguyễn Thanh Sơn – Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) thông tin về việc Petrolimex chuyển đổi mô hình hoạt động sang doanh nghiệp cổ phần từ năm 2011 và sau đó bắt đầu quá trình tìm kiếm các nhà đầu tư chiến lược để thay đổi cách thức quản trị theo chủ trương chỉ đạo của Chính phủ. Đến năm 2016, Petrolimex đã tìm được đối tác chiến lược là Tập đoàn JXTG (Nhật Bản) với sự tương đồng về ngành nghề kinh doanh, qua đó đã tạo ra sự tác động tới các hoạt động quản trị doanh nghiệp của Petrolimex.

Theo ông Nguyễn Thanh Sơn, khi bắt đầu quá trình cổ phần hóa, Petrolimex đã chủ động phát hành để tăng vốn doanh nghiệp và giảm tỷ lệ vốn nhà nước nắm giữ. Hiện nay, vốn điều lệ của Petrolimex là 13.000 tỷ đồng và cổ đông chiến lược có tham gia Hội đồng quản trị. Do đó, Petrolimex đã tận dụng cơ hội để học hỏi các kỹ năng quản trị cũng như các thông tin tư vấn chiến lược từ Tập đoàn JXTG thông qua việc thành lập một nhóm hoạt động hỗn hợp có quyền giám sát toàn bộ hoạt động của Petrolimex, đồng thời đưa ra những kiến nghị, đề xuất trực tiếp với Hội đồng quản trị.

Lãnh đạo Petrolimex cũng cho biết: Sau một năm tìm kiếm được đối tác chiến lược nước ngoài, Petrolimex đã tiến hành niêm yết thành công cổ phiếu trên sàn chứng khoán TP. Hồ Chí Minh nhằm thực hiện quản trị theo các chuẩn mực quốc tế. Việc đối tác chiến lược là doanh nghiệp lớn, uy tín tại Nhật Bản được nhiều quỹ đầu tư, doanh nghiệp lớn trên thế giới tin tưởng tham gia đẩu tư vào Petrolimex giúp giá trị vốn hóa của Tập đoàn được gia tăng và góp phần nâng cao vị thế của Tập đoàn.

Ông Nguyễn Đình Chiến – Thành viên Hội đồng thành viên Tổng công ty Viễn thông Mobifone chia sẻ tiêu chí chọn lựa đối tác chiến lược. Cụ thể, đó là đối tác có ngành nghề hoạt động phù hợp với chiến lược của Mobifone, từ đó, giúp Mobifone phát triển, mở rộng ngành nghề và phạm vi kinh doanh trong nước và quốc tế, đổi mới công nghệ, phương thức quản lý.

Ông Phạm Tuấn Anh – Vụ trưởng Vụ Tổng hợp (Ủy ban) phát biểu kết luận Hội thảo

Phát biểu kết luận, ông Phạm Tuấn Anh – Vụ trưởng Vụ Tổng hợp cho rằng, để hoàn thiện đề án khuyến khích đầu tư nước ngoài vào các doanh nghiệp nhà nước do Ủy ban làm đại diện chủ sở hữu, thời gian tới cần tiếp tục tổ chức nhiều Hội thảo, Hội nghị thu thập ý kiến đóng góp các Bộ, ban, ngành, doanh nghiệp, chuyên gia…

Ông Phạm Tuấn Anh cũng nhấn mạnh, việc các nhà đầu tư nước ngoài tham gia mua cổ phần của các doanh nghiệp có vốn nhà nước đều giúp nâng cao hiệu quả kinh doanh, hiện đại hóa phương thức quản trị doanh nghiệp và dần tiếp cận với các thông lệ quản trị trên thế giới. Bên cạnh việc giúp doanh nghiệp có nhiều cơ hội để nâng cao uy tín, mở rộng quy mô hoạt động. Theo ông Phạm Tuấn Anh, việc các nhà đầu tư nước ngoài tham gia góp vốn vào các doanh nghiệp này cũng gây ra một số khó khăn nhất định và cần xử lý trong quá trình điều hành doanh nghiệp.

Ông Phạm Tuấn Anh cũng cho rằng, các doanh nghiệp cần tìm được đối tác nước ngoài thực sự có chất lượng và nắm bắt cơ hội để “chuyển mình” sau khi tiến hành cổ phần hóa. Ngoài ra, việc ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp tiến hành cổ phần hóa cũng như tỷ lệ nắm giữ của nhà đầu tư nước ngoài đối với mỗi ngành nghề, lĩnh vực cũng là các thông tin cần đảm bảo công khai, minh mạch. Về phương thức, trình tự thủ tục bán cổ phần của các doanh nghiệp có vốn nhà nước cho nhà đầu tư nước ngoài, cần đảm bảo nguyên tắc cao nhất là đảm bảo quyền lợi cho nhà nước bên cạnh các yếu tố như lợi ích của doanh nghiệp, nhà đầu tư và đối tượng người lao động…

*Một số hình ảnh tại Hội thảo:

Ông Lê Song Lai – Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) 
Ông Nguyễn Thanh Sơn – Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) 
Ông Nguyễn Đình Chiến – Thành viên Hội đồng thành viên Tổng công ty Viễn thông Mobifone 
Ông Nguyễn Duy Giang – Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam (PVPower) 
Ông Phạm Quyên – Phó Trưởng ban Kinh tế Kế hoạch, Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) 

Nhật Quang - Lê Nam

Media
Thư viện hình ảnh

ỦY BAN QUẢN LÝ VỐN NHÀ NƯỚC TẠI DOANH NGHIỆP

Địa chỉ: Số 6 Bà Huyện Thanh Quan, Ba Đình, Hà Nội

Điện thoại: 08049558 - Fax: 08049585

Website:www.cmsc.gov.vn

Email: ubqlv@cmsc.gov.vn

Giấy phép: Số 132/GP-TTĐT ngày 26/7/2019

Ghi rõ nguồn "Cổng thông tin điện tử Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp" hoặc

"cmsc.gov.vn" khi phát hành lại thông tin từ website này